Wyjazdy wakacyjne, zarówno dzieciom jak i rodzicom, kojarzą się z czasem wolnym, zabawą i leniuchowaniem. Jednak letni odpoczynek może być także czasem intensywnego rozwoju dzieci. Wakacje wpływają bowiem pozytywnie na rozwój systemów mózgowych, kreatywność, koncentrację oraz IQ. Zastanawiając się nad tym zagadnieniem zapytaliśmy ekspertów i rodziców podróżujących z dziećmi o ich opinie i doświadczenia związane z wpływem wakacji na najmłodszych. 

 

ROZWÓJ MÓZGU

mózg

Wyjeżdżając na wakacje umożliwiamy swoim dzieciom ćwiczenie dwóch systemów w mózgu, których rozwój w domowych warunkach może być bardzo trudny lub wręcz niemożliwy.
Te dwa systemy to:

  • zabawa – PLAY,
  • poszukiwanie – SEEKING.

Gdy systemy zostaną uruchomione wyzwalają składniki neurochemiczne takie jak opioidy, oksytocyna i dopamina, które odpowiedzialne są za dobre samopoczucie i redukują poziom stresu. Dodatkowo działają one jak mięśnie, więc im częściej używane tym bardziej mają wpływ na kształtowanie osobowości.

Sonia Pańta z Marywplecaku.pl:
 
“Dzieci chłoną wiedzę cały czas, ale w podróży chłoną jej więcej i intensywniej. Bodźców jest po prostu znacznie więcej. Każda podróż to inna kultura, inni ludzie, inny język, inne smaki, inna przyroda – nowy, różnorodny i zadziwiający świat. Oprócz samej wiedzy o świecie, podróże uczą otwartości, obycia i zrozumienia dla tego, co inne niż na własnym podwórku. Myślę, że to najcenniejsza podróżnicza lekcja. Musimy tylko pozwolić dzieciom tej inności smakować – dotykać, rozmawiać, podchodzić bliżej i zadawać pytania. Wtedy do domu wrócą z najcenniejszą pamiątką z podróży – fajnymi wspomnieniami, nowymi doświadczeniami i wiedzą spoza szkolnego programu.”

 

Dzieci wyjeżdżające na wakacje mają możliwość eksploracji nowych miejsc, tym samym wspierając pierwszy system – poszukiwanie (SEEKING). Czas spędzony na zabawie to także nieodłączny element każdego wakacyjnego wyjazdu, który natomiast stymuluje drugi system – PLAY.

Dobrze rozwinięty system zabawy pozytywnie oddziałuje na umiejętność „bawienia się” pomysłami w dorosłym życiu, która może być wykorzystana w przyszłej karierze zawodowej.

Wakacje bez wątpienia stwarzają odpowiednie warunki do ćwiczenia systemów PLAY i SEEKING, tym samym wspierając rozwój i dojrzewanie mózgu w płacie czołowym zaangażowanym w funkcjonowanie poznawcze, inteligencję społeczną i ukierunkowanie na osiąganie celów, które może trwać przez całe życie.

mózg

Powrót do góry | IQ | Koncentracja | Kreatywność | Szczęście | Więzy rodzinne | Porady | Wywiad | Statystyki

 

IQ

żarówka

Zmiana otoczenia podczas wakacji pobudza procesy w płacie czołowym zwiększając funkcje wykonawcze, takie jak:

  • regulacja stresu,
  • regulacja uwagi,
  • zwiększona koncentracja,
  • umiejętności dobrego planowania, czy uczenia się.

Wyjeżdżając na wakacje poprawia się zatem zdrowie fizyczne i psychiczne, które jest związane ze zwiększaniem poziomu IQ u dzieci.

Beata Bujdasz z Tamjedziemy.pl:

“Nasze dzieci zaczęły podróżować po 3 miesiącu życia. Na przestrzeni lat mogę na pewno stwierdzić, że robią się coraz bardziej otwarci. Inny kolor skóry czy język nie sprawia na nich wrażenia. Są tolerancyjni a języków obcych uczą się z łatwością.”

 

Powrót do góry | Rozwój mózgu | Koncentracja | Kreatywność | Szczęście | Więzy rodzinne | Porady | Wywiad | Statystyki

 

KONCENTRACJA

Wyjeżdżając z dziećmi na wakacje, lub posyłając je na letnie obozy zazwyczaj wybieramy miejsca położone pośród natury, nad morzem lub w górach. Jest to dodatkowy czynnik, który bardzo pozytywnie wpływa na rozwój naszych pociech. Badanie przeprowadzone przez Uniwersytet w Illinois wykazało bowiem poprawę uwagi i koncentracji u dzieci po 20 minutach spędzonych na łonie natury.

Co więcej, przebywanie w otoczeniu przyrody pozwala obniżyć ciśnienie krwi, zredukować stres i ma pozytywny wpływ na dzieci z ADHD.

koncentracja

Joanna Satuła-McGirr – dyrektor portalu Mojapsychologia.pl:
“Wyjazd wakacyjny, a zwłaszcza spędzanie czasu pośród natury, gdzie dzieci doświadczają nowych bodźców, poprawia nastrój, koncentrację oraz wpływa na rozwój mózgu. Badania wskazują, że wakacje wypełnione społecznymi, fizycznymi, kognitywnymi i zmysłowymi bodźcami (spotkania z kolegami w lesie, brodzenie w rzece czy podchody) działa jak odżywka dla mózgu, dzięki czemu wzmacniają się funkcje wykonawcze takie jak regulacja stresu, uwaga, koncentracja, planowanie, uczenie się. Wakacyjny wyjazd to odżywka dla mózgu, która jest powiązana z wyższym poziomem IQ u dzieci oraz ma pozytywny wpływ na zdrowie nie tylko fizyczne, ale również psychiczne.”

 

Powrót do góry | Rozwój mózgu | IQ | Kreatywność | Szczęście | Więzy rodzinne | Porady | Wywiad | Statystyki

 

KREATYWNOŚĆ

kreatywność

Podróżując, dzieci stykają się z nowymi sytuacjami, których nie mogłyby doświadczyć w swoim codziennym otoczeniu. Nowe przeżycia, czy zmiana środowiska wpływają pozytywnie na kreatywność u dzieci pozwalając im spojrzeć na różne rzeczy z innej perspektywy i poszerzać horyzonty.

Dodatkowo badanie przeprowadzone na Uniwersytecie w Indianie sugeruje, że nawet już tylko myślenie o odległych miejscach zwiększyło poziom kreatywności wśród badanych.

Ola i Tomek Dudek z Globtroterek.com:
“Nasz synek czerpie z podróży garściami. Poznaje nowych ludzi, ich kraje, kulturę, smaki regionalnej kuchni. Dzięki wyjazdom otwiera się na inność, jest empatyczny i tolerancyjny. Dodatkowo wykorzystujemy podróże do nauki. Każde miejsce zwiedzamy grając w rodzinne gry miejskie. One zaś uczą sprytu i współpracy, rozbudzają ciekawość, zawierają sporą dawkę historii i powodują, że nasze wyjazdy to świetna rodzinna przygoda!”

 

Powrót do góry | Rozwój mózgu | IQ | Koncentracja | Szczęście | Więzy rodzinne | Porady | Wywiad | Statystyki

 


Wywiad z dr hab. Gabriele Haug-Schnabel

 

HTG: Jakie są zalety wyjazdów na wakacje z dziećmi?
GHS: Poza stresem związanym z kontrolowaniem terminu wyjazdu, przyjazdu etc. wakacjom towarzyszy relaks i czas w którym nie trzeba ciągle spoglądać na zegarek. Dzień jest wtedy regulowany przez inny “work-life balance”. Zmniejszona ilość obowiązków i możliwość odpoczynku sprawia, że rodzice stają się bardziej zrelaksowani, co wywiera pozytywny wpływ także na dzieci. Najmłodsi odczuwają te zmiany natychmiastowo i stają się spokojniejsi.


 

SZCZĘŚCIE

Badacze sprawdzili, że wyjeżdżając na wakacje podwyższa się poziom szczęścia. Momentem, który sprawia najwięcej radości jest proces planowania wyjazdu i oczekiwania upragnionej wycieczki. Osoby, które jednak regularnie wyjeżdżają na wakacje są bardziej zadowolone i lepiej łączą swoje pragnienia i potrzeby.

Co więcej, z podróżowania można czerpać wiele innych korzyści, takich jak poczucie spełnienia, zadowolenia czy szczęścia.

szczęście

Wojciech Kreft z Dzieckowpodrozy.pl:
“Wakacyjny wyjazd to dla dzieci odkrywanie “nowego” na wiele sposobów: nowe otoczenie, nowi ciekawi ludzie, inna kuchnia, czasem inny język czy kultura – to wszystko bardzo pozytywnie wpływa na rozwój dziecka. Każda podróż edukuje i zdecydowanie zacieśnia rodzinne więzi. To właśnie wspólny rodzinny urlop może być okazją do odkrywania własnej rodziny na nowo.”

 

Powrót do góry | Rozwój mózgu | IQ | Koncentracja | Kreatywność | Więzy rodzinne | Porady | Wywiad | Statystyki

 

WIĘZY RODZINNE

rodzina

Życie w ciągłym biegu, a także codzienne obowiązki, szkoła, czy praca nie sprzyjają pogłębianiu więzi miedzy rodzicami i ich dziećmi. Wakacje to odpowiedni czas na nadrobienie rodzinnych zaległości. 

Wspólne podróże i wyjazdy bardzo pozytywnie wpływają na rozwój dzieci. Rodzice mogą się wtedy skupić wyłącznie na swoich pociechach. Zmiana otoczenia pozwala także na wymyślanie nowych zabaw i aktywności jak na przykład budowanie zamków z piasku, skakanie przez fale czy śpiewnie piosenek przy ognisku.

Ola i Paweł Wysoccy z Osiemstop.pl:

“[…] Wakacyjny wyjazd to przede wszystkim czas spędzony razem. Nie tylko krótkie kilka godzin między powrotem z pracy a snem, ale cały dzień uwagi nierozproszonej obowiązkami domowymi. Ten wspólnie spędzony czas jest najważniejszym, co z rodzinnych wyjazdów wyniosą i nasze dzieci, i my. 
Wspólne podróże, bycie w ruchu i docieranie do nowych miejsc otwierają dzieciaki na wiele bodźców […] uczą wrażliwości, ciekawości i otwartości na nowe doświadczenia. Nie musi to być wyprawa na drugi kontynent. […] Nawet bliskie podróże pokazują, że świat jest pełen tajemnic, a ich odkrywanie to nie jest zadanie tylko dla super-bohaterów, ale znajduje się także w zasięgu ręki małego podróżnika.”

 

Poprzez wspólne spędzanie czasu wysyłany jest sygnał, że dzieci obdarzane są całkowitą uwagą, co zwiększa ich poczucie własnej wartości. Okazywanie zainteresowania  dzieciom jest bardzo ważne w procesie ich dorastania, od najmłodszych lat aż do dorosłości. Podczas rodzinnych wakacji, dzieci również uczą się i przejmują zachowania oraz wzorce od swoich rodziców.

Co więcej, jest to dobry moment na poznawanie mocnych i słabych stron swoich pociech, co może przyczynić się do lepszego zrozumienia i komunikacji, a także ułatwić pomoc w podejmowaniu decyzji w przyszłości. Rodzinne wakacje stanowią ogromną wartość dla dzieci nie tylko podczas wyjazdu, ale także wiele lat później, gdy chętnie wraca się do nich wspomnieniami.

zamek

 

Anna Janda z Tygrysiaki.pl:

“Dzieci dzięki podróżowaniu zdobywają ogrom wiedzy o innych krajach, przyrodzie i historii. To, o czym mogły jedynie przeczytać w książkach, staje przed nimi na wyciagnięcie ręki i czeka na zbadanie. Z perspektywy rodzica uważam jednak, że najcenniejszym doświadczeniem przywiezionym z podróży jest umiejętność radzenia sobie w nowym otoczeniu. Zaburzenie dotychczasowego rytmu dnia oraz wyrwanie ze znajomego otoczenia bez zabawek i kolegów to bodźce, które powodują stres, ale i rozwijają w dziecku nowe zdolności. Pamiętajmy, że to, co dla dorosłych jest miłym odpoczynkiem od codzienności, dla dziecka może stanowić ogromne wyzwanie adaptacyjne.”

 

Powrót do góry | Rozwój mózgu | IQ | Koncentracja | Kreatywność | Szczęście | Porady | Wywiad | Statystyki

 

PORADY

 

porady
Jak wykazują badania najprzyjemniejszym elementem wakacji jest planowanie wyjazdu i oczekiwanie. Aby podtrzymać to pozytywne uczucie u dzieci można:

  • Odliczać dni do wyjazdu.
  • Zorganizować krótkie wycieczki i aktywności dla swoich dzieci w miejscu pobytu.
  • Poszukać ciekawych informacji o danym miejscu i nauczyć dzieci kilku podstawowych zwrotów w lokalnym języku.

Pomimo tego, że wyjazd na wakacje to bez wątpienia ekscytujące wydarzenie dla wielu dzieci, część z nich jednak odczuwa stres związany z przerwą od codziennej rutyny. W takim przypadku, dobrą praktyką jest angażowanie dzieci w proces planowania wakacji wykorzystując poniższe wskazówki:

  • Przygotuj zdjęcia różnych miejsc, do których chcielibyście się udać i zapytaj swoje dzieci, które z nich najbardziej im się podobają.
  • Opowiadaj swoim dzieciom ciekawe i zabawne historie związane z miejscem Waszej podróży.
  • Przygotuj krótki plan wyjazdu i pozwól swoim dzieciom wybrać spośród kilku opcji.

 

Powrót do góry | Rozwój mózgu | IQ | Koncentracja | Kreatywność | Szczęście | Więzy rodzinne | Wywiad | Statystyki

STATYSTYKI 

Pomimo tego, że wyjazdy na wakacje i podróżowanie wywiera bardzo pozytywny wpływ na dzieci, nadal wiele z nich nie opuszcza swojego miejsca zamieszkania ani razu w ciągu wakacji. Zgodnie z badaniem statystycznym przeprowadzonym przez CBOS, w 2016 roku na tygodniowy odpoczynek nie pojechało żadne dziecko w wieku szkolnym z 34% przebadanych rodzin, a w 10% przypadków nie wszystkie dzieci miały okazję wyjechać.

 

 
Szokującym jest fakt, że problemy finansowe nie są pierwszym powodem, dla którego dzieci nie wyjeżdżają na wakacje. Aż 42% ankietowanych odpowiedziało, że nie widzą potrzeby by ich dzieci wyjeżdżały na wakcje, podczas gdy mogą je spędzić w domu. W 2013 roku ten argument podawało 29% badanych przy czym 73% za powód uznawali brak pieniędzy na wyjazd. W 2016 roku ograniczony budżet domowy znalazł się na drugim miejscu (38%), a w 36% przypadków deklarowano również, że dzieci po prostu nie chciały wyjeżdżać.
 

 

Powrót do góry | Rozwój mózgu | IQ | Koncentracja | Kreatywność | Szczęście | Więzy rodzinne | Porady | Wywiad

Podoba Ci się? Udostępnij:



METODOLOGIA

 
Projekt został przygotowany na podstawie badań i publikacji których dokładny spis zawarty jest w “Spisie źródeł”, a także na podstawie zgromadzonych opinii ekspertów i blogerów rodzinnych podróżujących z dziećmi.

Dane statystyczne zostały zaczerpnięte z raportu “Wyjazdy wypoczynkowe i wakacyjna praca uczniów” z 2016 roku przygotowanego przez CBOS. Badanie odnosi się do dzieci w wieku szkolnym.

 
Powrót do góry